Geachte fractievoorzitters en woordvoerders,
Namens de ondertekenaars van het manifest tegen islamofobie (ondertekend door ruim 400 organisaties) richten wij ons tot u met een dringende oproep.
Tot onze grote teleurstelling ontbreekt in het coalitieakkoord “Aan de slag” expliciete aandacht voor moslimdiscriminatie / islamofobie. Tegelijk lezen wij wél ambities om discriminatie in algemene zin steviger aan te pakken. Dat is op zichzelf positief. Maar het is ronduit betreurenswaardig dat de coalitiepartijen besloten hebben een van de meest voorkomende vormen van discriminatie in Nederland níet te benoemen.
Vanaf het derde kabinet Rutte (2017-2021) werd moslimhaat (islamofobie) altijd wel in de regeerakkoorden als probleem genoemd. Dat betekende niet dat er veel beleid werd ontwikkeld om het probleem aan te pakken, maar de keuze om het geheel weg te laten, is een drastische en een bijzonder negatief signaal.
Die omissie is niet te verdedigen met “algemeen, generiek beleid”: moslimdiscriminatie heeft eigen mechanismen, uitingsvormen en gevolgen—en vraagt dus ook om gerichte maatregelen. Uit inmiddels vele onderzoeken blijkt dat moslimdiscriminatie een wijdverbreid en structureel probleem. Ongeveer de helft van Nederlandse moslims ervaart discriminatie. Ook in registraties zien we dat terug: in 2024 had 5,5% van alle meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen betrekking op moslimdiscriminatie. In dezelfde registraties is het aantal meldingen over moslimdiscriminatie net iets lager dan lhbtiq+-discriminatie en ruim twee keer zo hoog als antisemitisme. Twee vormen van discriminatie die – terecht – wel veel aandacht krijgen van de nieuwe coalitie.
Wij vragen alle partijen in de Tweede Kamer—coalitie én oppositie—om deze blinde vlek nu te herstellen. Concreet doen wij drie voorstellen:
- Erken moslimdiscriminatie als racisme (islamofobie, anti-moslimracisme), en behandel het als zodanig in beleid, communicatie en uitvoering.
- Ontwikkel samenhangend beleid en juridische instrumenten: beter registreren, beter handhaven, slachtoffers beter ondersteunen, en structureel toetsen of beleid (onbedoeld) discriminerend uitwerkt.
- Toon respect voor artikel 1 van de Grondwet en stop met politiek die moslims uitzondert of stigmatiseert—zoals wetgeving en moties die het dagelijks leven van moslims onnodig beperken of wantrouwen institutionaliseren.
Zorg dat moslimdiscriminatie/islamofobie onderdeel wordt van het programma tegen Discriminatie en Racisme. Wij gaan graag met u in gesprek over uitvoerbare stappen. Op 14 maart organiseren wij over dit onderwerp een expertmeeting.
Met vriendelijke groeten,
Het secretariaat van het Manifest tegen Islamofobie.
Namens het Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie (CTID), EMCEMO,
Meld Islamofobie, S.P.E.A.K.
